Numer PESEL ma zawsze jedenaście cyfr. Pozwala on w stały sposób za każdym razem zidentyfikować osobę fizyczną. Budują go takie elementy, jak: data urodzenia, liczba porządkowa, liczba kontrola. Na jego postawie można także rozpoznać płeć danej osoby. Jedenasta cyfra jest liczbą kontrolną, która służy do sprawdzania poprawności liczby PESEL.

W tym temacie warto również wspomnieć o numerze PESEL II. Wprowadzenie numeru PESEL II to projekt zaproponowany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jego cel wyznaczono na umożliwienie szerszego czerpania z informacji administracyjnych, na przykład online. Założeniem miało być również uproszczenie identyfikacji oraz procedur administracyjnych. PESEL II miał być podobnym rejestrem ludności Polski jak PESEL I. Miał być on jednak nadrzędnym numerem wobec NIP-u, numeru ZUS, czy KRUS. Wszystkie informacje pobrane z numeru PESEL II miały mieć w praktyce status urzędowy i być wiarygodnym identyfikatorem. Informacje dotyczące numeru PESEL miałyby być aktualizowane w takich instytucjach, jak wydziały ewidencji ludności, urzędach stanu cywilnego. Informacje do innych urzędów miałby być pobierane z rejestru PESEL – II, nie tak jak dotychczas – od samych obywateli.

Dofinansowanie na projekt PESEL II z Unii Europejskiej zostało przyznane już w 2005 roku. Jednak do dzisiaj udało się jedynie wyłonić konsultanta, firmę Unizeto. Nie kupiono sprzętu na ten cel, nie zaczęto także wprowadzać ustawy. Projekt PESEL II miał być wprowadzony w życie w maju 2008. Po przeprowadzeniu postępowania przetargowego w maju 2006 roku jednak nie wprowadzono założeń w życie. Opracowano plan naprawczy w 2007 roku. Drugim terminem realizacji projektu była data 20 września 2008 roku. Opieszałość wprowadzania projektu w życie sprawiła, że w ciągu dwóch lat ministerstwo zostało pozbawione trzykrotnie części z unijnych środków (w grudniu 2006 roku pomniejszono je z 200 mln na 167 mln, w październiku 2007 suma ta wynosiła już 126 mln, a w grudniu 2007 jedynie 31 mln złotych).

Jednak system PESEL II nie został wprowadzony także w 2008 roku. Zamiast niego 50 milinów złotych zostało przeznaczonych na wspieranie przedsiębiorstw. Pieniądze z dotacji unijnych, które miały być przeznaczone na ten system zostały bowiem przeznaczone na unijne dotacje z poddziałania 2.2.1 w Programie Wzrostu Konkurencyjności Przedsiębiorstw.